میدانیم که موفقیت در روند درمان و کاشت ایمپلنت تا حد زیادی به وضعیت عمومی سلامت فرد، رعایت بهداشت دهان و دندان و مهم تر از همه، سبک زندگی بیمار وابسته است. یکی از عوامل مخرب و آسیب رسان در این زمینه، تاثیر سیگار بر ایمپلنت دندان است. سیگار نه تنها دشمن سلامتی عمومی بدن است، بلکه با تاثیر مستقیم بر بافت های دهان و استخوان فک، روند ترمیم و جوش خوردن ایمپلنت را دچار اختلال جدی می کند. در ادامه از این مقاله به بررسی عمیق و تخصصی درباره ترک سیگار پیش از کاشت ایمپلنت و عوارض مخرب آن بر روند درمان خواهیم پرداخت.
اثر سیگار بر دهان و استخوان فک
به طور کلی ایمپلنت از جنس تیتانیوم ساخته شده و شامل فلزی زیست سازگار است که درون استخوان فک قرار می گیرد تا به مرور بدن با آن پیوند برقرار کند. عمدتا هر عاملی که مانع این پیوند طبیعی بین بافت بدن و پایه ایمپلنت شود، می تواند موجب لق شدن یا حتی پس خوردن ایمپلنت شدن ایمپلنت گردد. در بدن افراد سیگاری، گردش خون در لثه و استخوان کاهش یافته و اکسیژن رسانی به بافت ها مختل می شود. همین امر باعث می شود سلول های ترمیم کننده نتوانند به خوبی فعالیت کرده و جوش خوردن ایمپلنت به تاخیر افتاده یا به طور کامل انجام نشود. نیکوتین موجود در سیگار و سایر مواد شیمیایی موجود در دود سیگار، اثرات بسیار مخربی بر عروق خونی و جوش خوردن ایمپلنت دارند. این مواد موجب انقباض مویرگ ها و کاهش خون رسانی به لثه میشوند. در نتیجه، تغذیه سلولهای مسئول بازسازی و ترمیم مختل می گردد. از طرفی، سیستم ایمنی بدن نیز در افراد سیگاری ضعیف تر عمل می کند و این ضعف ایمنی به خصوص در ناحیه دهان، احتمال عفونت پس از جراحی ایمپلنت را چندین برابر افزایش می دهد. به همین دلیل است که دندان پزشکان به بیماران خود هشدار می دهند که سیگار باعث عفونت ایمپلنت ، عدم ترمیم یا حتی مشکلاتی در بهبودی کامل بیمار می شود.
عوارض سیگار و قلیان بر بافت های دهان و دندان
دود سیگار و تنباکوی قلیان حاوی هزاران ماده شیمیایی سمی هستند که مستقیماً بر سلامت لثه و استخوان فک تاثیر می گذارند.
مهم ترین اثر سیگار و قلیان، ایجاد اسپاسم در رگ های خونی و تنگ شدن آنهاست. نیکوتین موجود در تنباکو باعث انقباض رگ ها می شود که در نتیجه جریان خون را به ناحیه جراحی کاهش می دهد علاوه بر آن خون حامل اکسیژن و مواد مغذی ضروری برای ترمیم بافت ها است و وقتی خونرسانی کم یا دچار اختلال شود ؛ سلول های استخوان ساز و بافت های لثه نمی توانند به درستی عمل کرده و فرآیند جوش خوردن ایمپلنت به استخوان با کندی یا حتی توقف مواجه می شود.
همچنین مواد سمی موجود در دود سیگار باعث مهار عملکرد گلبول های سفید و سلول های دفاعی بدن میشوند. گلبول های سفید مسئول مبارزه با باکتری ها و عفونت ها هستند. وقتی سیستم ایمنی در ناحیه دهان تضعیف شود، حتی باکتری های معمولی موجود در پلاک دندانی می توانند باعث عفونت های شدید شوند.
عوارض سیگار کشیدن بر ایمپلنت دندان
مهم ترین عوارض سیگار کشیدن بر ایمپلنت دندان و روند درمان را می توان به چند دسته کلی خلاصه کرد که عبارت اند از:
- افزایش خطر عفونت بعد از جراحی: همان طور که گفته شد، سیگار جریان خون را کاهش داده و توان ترمیم بدن را تضعیف می کند. این امر باعث می شود ناحیه جراحی به درستی التیام نیافته و خطر عفونت افزایش یابد. همچنین باید اشاره نمود که عفونت های بعد از جراحی نیز حتی ممکن است باعث پس خوردن کامل ایمپلنت شوند.
- تاخیر در جوش خوردن استخوان فک با ایمپلنت: عمدتا نیکوتین مانع فعالیت سلول های استخوان ساز می شود. در نتیجه اختلال در عملکرد سلول ها باعث لق شدن ایمپلنت می شوند.
- التهاب و تحلیل لثه: به طور کلی سیگار کشیدن باعث کاهش خون رسانی به بافت لثه شده و این بافت حیاتی را مستعد تحلیل می کند. تحلیل لثه نه تنها ظاهر زیبای ایمپلنت را تحت تأثیر قرار می دهد بلکه باعث می شود پایه ایمپلنت در معرض دید قرار گرفته و در نهایت دچار شکست شود.
- افزایش احتمال پری ایمپلنت: پری ایمپلنتیت نوعی بیماری التهابی است که با از بین رفتن بافت نرم و استخوان اطراف ایمپلنت همراه است. در افراد سیگاری، این عارضه بسیار شایع تر بوده و معمولاً سریع تر پیشرفت می کند. درمان آن نیز دشوارتر از بیماران غیر سیگاری است.
- بوی بد دهان: دود سیگار موجب تغییر رنگ ایمپلنت، تاج های سرامیکی و حتی لثه ها می شود. علاوه بر آن، بوی نامطبوع ناشی از ترکیب مواد شیمیایی سیگار با باکتری های دهان، اعتماد به نفس فرد را تحت تاثیر قرار می دهد.
تا چند وقت بعد از ایمپلنت نباید سیگار کشید؟
به طور کلی پاسخ این سؤال بستگی به وضعیت بدن هر فرد دارد، اما به طور کلی، دندان پزشکان توصیه می کنند حداقل دو تا سه ماه پس از کاشت ایمپلنت از مصرف سیگار به طور کامل خودداری شود. علت این بازه زمانی برای نقاهت نیز این است که فرآیند جوش خوردن ایمپلنت با استخوان فک معمولاً حدود ۸ تا ۱۲ هفته زمان می برد. در این مدت، کوچک ترین اختلال در جریان خون یا اکسیژن رسانی به آن می تواند نتیجه را تحت تاثیر قرار دهد. حتی اگر بیمار پس از جراحی احساس درد نداشته باشد، کشیدن سیگار در این دوران می تواند پیوند خوردن لثه و ایمپلنت را تحت تاثیر قرار دهد و ورم بعد از ایمپلنت را افزایش دهد. همچنین ناگفته نماند که در برخی موارد متخصص ایمپلنت حتی توصیه می کند که بیمار، سیگار را دو هفته پیش از جراحی ایمپلنت نیز ترک کرده تا بدن فرصت بازسازی و پاک سازی از نیکوتین را داشته باشد.
جهت مشاوره و رزرو نوبت فرم را پر کنید
تاثیر سیگار بر دندان و ایمپلنت در طولانی مدت
باید گفت که افراد سیگاری حتی در صورت موفقیت اولیه در کاشت ایمپلنت، در درازمدت با چالش های فراوانی روبه رو خواهند شد. تاثیر مخرب سیگار بر دندان و ایمپلنت تنها به مراحل اولیه جراحی محدود نشده بلکه به مرور، دود سیگار موجب کاهش تراکم استخوان فک و تخریب ساختار بافت نرم دهان می شود.
آیا سیگار و قلیان باعث پسخوردن ایمپلنت میشوند؟
بله این موضوع نیز به دو علت شناخته می شود ، شکست زودرس یعنی قبل از اتصال پایه به پروتز و شکست پس از کاشت کامل ، پس از بارگذاری و استفاده آن می باشد که استعمال سیگار و قلیان در هر دو مرحله نقش مخرب دارند.
مهم ترین مرحله در درمان ایمپلنت، جوش خوردن پایه تیتانیوم به استخوان فک است که معمولاً ۳ تا ۶ ماه طول می کشد. نیکوتین با کاهش خون رسانی به استخوان، مانع از رسیدن اکسیژن کافی به سلول های استخوان ساز می شود. در نتیجه، استخوان نمی تواند به خوبی روی ایمپلنت رشد کرده و پیوند محکمی ایجاد نشود. در این حالت، ایمپلنت در استخوان لق می ماند و بدن آن را به عنوان یک جسم خارجی پس می زند.
علاوه بر آن حتی اگر ایمپلنت در مرحله اول موفق شده و جوش بخورد، سیگار کشیدن بلند مدت می تواند باعث بیماری لثه اطراف ایمپلنت شود. این بیماری مشابه پریودنتیت در دندان های طبیعی است و باعث تحلیل رفتن استخوان حامی ایمپلنت می شود. وقتی استخوان کافی برای حمایت از ایمپلنت باقی نماند، ایمپلنت تکان میخورد و در نهایت با شکست مواجه می شود.
